Tin tức

Bài 3: “Chìa khóa” khoa học - công nghệ

THO) - Cách đây hơn 2 năm, tại Công ty CP Mía đường Lam Sơn, khi trình bày ý tưởng về một “xa lộ nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) dọc đường Hồ Chí Minh”, GS.TS Đỗ Năng Vịnh, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Di truyền nông nghiệp Việt Nam, khẳng định: Chúng tôi đã đi khắp đất nước và các nước có nền nông nghiệp phát triển trên thế giới và nhận thấy tại nước ta, vùng đất nằm dọc đường Hồ Chí Minh, trải dài từ Hòa Bình đến Hà Tĩnh có điều kiện thuận lợi về mọi mặt để hình thành và phát triển một “xa lộ NNCNC”.
 
Cánh đồng mía giống được sản xuất theo công nghệ nuôi cấy mô cho năng suất, chất lượng cao tại Trung tâm Nghiên cứu phát triển nông nghiệp công nghệ cao Lam Sơn.
THO) - Cách đây hơn 2 năm, tại Công ty CP Mía đường Lam Sơn, khi trình bày ý tưởng về một “xa lộ nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) dọc đường Hồ Chí Minh”, GS.TS Đỗ Năng Vịnh, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Di truyền nông nghiệp Việt Nam, khẳng định: Chúng tôi đã đi khắp đất nước và các nước có nền nông nghiệp phát triển trên thế giới và nhận thấy tại nước ta, vùng đất nằm dọc đường Hồ Chí Minh, trải dài từ Hòa Bình đến Hà Tĩnh có điều kiện thuận lợi về mọi mặt để hình thành và phát triển một “xa lộ NNCNC”.

Khu vực này là địa bàn trọng điểm về quốc phòng – an ninh của đất nước, do đó kinh tế khu vực này phải phát triển vững mạnh. Muốn vậy, phải dựa vào nền sản xuất lớn, tiên tiến, tạo ra những sản phẩm nông nghiệp có chất lượng cao, nông nghiệp tinh hoa để xuất khẩu. Làm được điều đó, chúng ta sẽ thu về không chỉ ngoại tệ, mà còn là văn minh nông nghiệp, tri thức nông nghiệp, thiết bị nông nghiệp... kết hợp với sức mạnh nội sinh để tạo nên một vùng sản xuất NNCNC. Trong đó, có một số ngành hàng rất quan trọng và cần phải phát triển thành thế mạnh quốc gia tại khu vực này, trước hết là công nghiệp mía đường, rồi công nghiệp cam – cây có múi, công nghiệp sữa - thịt và các loại rau quả khác. Riêng ngành mía đường phải đổi mới toàn diện. Hiện nay, Công ty CP Mía đường Lam Sơn có 17.000 ha mía nguyên liệu, mỗi năm sản sinh ra 300.000 tấn bã mía, 50.000 tấn rỉ mật, 50.000 tấn bùn bã mía và rất nhiều sản phẩm cần nhiên liệu khác. Đây là lĩnh vực phải đưa khoa học - công nghệ vào nhằm khai thác triệt để, nâng cây mía thành cây trồng chiến lược của vùng. Vùng đất Lam Sơn còn hội đủ các yếu tố về con người, đất đai, khí hậu để phát triển NNCNC, vì thế, Công ty CP Mía đường Lam Sơn phải là đơn vị tiên phong, là “hạt nhân” xây dựng vùng Lam Sơn trở thành trọng điểm NNCNC.

Như vậy, đổi mới và phát triển ngành mía đường không tách rời khỏi chiến lược phát triển NNCNC, và “chìa khóa” để mở cánh cửa đến thế giới của NNCNC đó chính là khoa học – công nghệ. Đòi hỏi của thực tiễn, tầm nhìn chiến lược của nhà khoa học kết hợp với cái tâm, nhiệt huyết của doanh nhân – Anh hùng Lao động, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Mía đường Lam Sơn, kèm theo tiềm lực 35 năm phát triển của công ty cùng sự đồng hành các nhà khoa học, cán bộ, kỹ sư, đã mở đường cho vùng mía Lam Sơn bước vào thế giới của NNCNC. Tháng 12-2014, Trung tâm Nghiên cứu, phát triển NNCNC Lam Sơn ra đời. Trên diện tích 200 ha, trung tâm đã được đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, hệ thống nhà kính, nhà lưới, nhà nuôi cấy mô... theo công nghệ tiên tiến để tiến hành nhân giống, trồng, khảo nghiệm các giống mía mới, các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao và các loại hoa chất lượng cao.

Dẫn chúng tôi đi thăm cánh đồng mía giống được sản xuất theo công nghệ nuôi cấy mô, Anh hùng Lao động, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Mía đường Lam Sơn Lê Văn Tam hào hứng giới thiệu từng giống mía mà ông thuộc lòng như những đứa con của mình. Tại cánh đồng mía gốc mang mã số 25, ông hồ hởi khoe: Chúng tôi mang 1 đốt mía này từ nước ngoài về, thông qua công nghệ nuôi cấy mô đã nhân ra được hơn 100 ha. Đây là giống mía chất lượng cao, có chữ đường từ 15 đến 16 CCS.

Có tới hàng chục giống mía đang được khảo nghiệm tại đây, có loại đã được gắn tên, có loại mang mã số, có loại vừa xuống giống, có loại đã cho thu hoạch. Mỗi giống mía có ưu điểm khác nhau, nhưng đều thể hiện tính ưu việt về năng suất và chất lượng. Bên một ruộng mía đã cao qua đầu người, ông Lê Văn Tam cho biết: Mía nuôi cấy mô thể hiện sức sống rất mạnh mẽ, trong vòng 6 tháng, ruộng mía giống này đã cho thu hoạch với năng suất đạt 73 tấn/ha. Hiện tại, từ công nghệ nuôi cấy mô, mỗi năm Trung tâm Nghiên cứu, phát triển NNCNC đã sản xuất được 2 triệu tấn giống có khả năng cho năng suất từ 100 tấn/ha trở lên, chữ đường từ 10 đến 12 CCS, thậm chí 15 đến 16 CCS... Nhờ công nghệ nuôi cấy mô, hiện nay, toàn bộ vùng mía Lam Sơn đã được trồng giống mới, trong khi tỷ lệ này đối với cả nước mới chỉ đạt khoảng 30%. Vì thế, có thể khẳng định cây mía Thanh Hóa nói riêng và cây mía Việt Nam đã sẵn sàng cạnh tranh với cây mía các nước trong khu vực và trên thế giới.

Cây mía được xác định là cây trồng chủ lực, nhưng để “xa lộ NNCNC thành hình” nhất thiết phải đa dạng hóa các sản phẩm NNCNC. Đây cũng là một trong những mũi đột phá, khẳng định lợi thế so sánh của sản phẩm NNCNC mà Công ty CP Mía đường Lam Sơn đang sản xuất so với sản phẩm nông nghiệp vận hành bởi nền “nông nghiệp chiếu manh” truyền thống. Hiện nay, tại Trung tâm Nghiên cứu phát triển NNCNC Lam Sơn có 5 ha nhà lưới, nhà kính và hết năm 2015 sẽ mở rộng lên 15 ha. Nhờ áp dụng công nghệ sản xuất tiên tiến của Ixrael, quy trình VietGap... nên sản phẩm NNCNC sản xuất tại đây có chất lượng cao, bảo đảm “sạch” từ khâu giống đến khi thu hoạch; giá trị gia tăng thì lên tới 1,5 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng/ha/năm. Con số này thoáng nghe sẽ khiến nhiều người giật mình, nhưng cứ theo cán bộ ở trung tâm tính nhẩm, thì thấy vẫn còn khiêm tốn. Điển hình như cứ 1 ha dưa vàng Kim Hoàng Hậu trồng được 3 vụ/năm, năng suất đạt 100 tấn/vụ, với giá bán 35.000 đồng/kg đã cho giá trị 1 tỷ đồng. 3 vụ dưa kéo dài 225 ngày, thời gian còn lại sẽ trồng xen các loại rau, củ và hoa chất lượng cao cho thu nhập thêm khoảng 500 triệu đồng.

Từ Trung tâm Nghiên cứu phát triển NNCNC Lam Sơn, Công ty CP Mía đường Lam Sơn đầu tư, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng 10 mô hình trồng dưa vàng Kim Hoàng Hậu, diện tích 1.000 m2/mô hình tại các huyện Yên Định, Thọ Xuân. Kết quả khảo nghiệm cho thấy, mỗi mô hình cho thu nhập 180 triệu đồng. Như vậy, nếu triển khai trên quy mô lớn, thu nhập có thể đạt tới 1,8 tỷ đồng/ha/năm. Từ hiệu quả của những mô hình này, dự kiến đến năm 2020, công ty sẽ đầu tư cho khoảng 100 hộ dân thực hiện các mô hình NNCNC, phấn đấu đến năm 2030 vùng Lam Sơn trở thành vùng NNCNC.

Xuất phát từ yêu cầu mới, khách quan và nội tại, hướng đi mới cho vùng mía Lam Sơn nói riêng và ngành mía đường tỉnh ta đã tượng hình. Sau bước chân tiên phong, Công ty CP Mía đường Lam Sơn đã có những người đồng hành đáng quý. Ngày 22-8 vừa qua, một biên bản hợp tác giữa công ty với Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam đã được ký kết. Theo đó, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam sẽ giúp đỡ Công ty CP Mía đường Lam Sơn hoàn thiện hệ thống nhân giống cho mía; nhân giống cây có múi sạch bệnh; đầu tư nhà lưới theo công nghệ Ixrael với chi phí phù hợp nhằm phục vụ lộ trình phát triển Lam Sơn thành vùng NNCNC. Không quên nhắc đến những doanh nghiệp đã, đang và sẽ đầu tư NNCNC tại Thanh Hóa. Đó là Vinamilk với tổ hợp trang trại chăn nuôi bò sữa công nghệ cao đã khởi công xây dựng và tới đây với các dự án của các Tập đoàn TH True Milk, FLC, VinGroup...

Cũng bởi sự phù hợp và là hướng đi tất yếu để phát triển nông nghiệp của một tỉnh có 2,4 triệu dân sống ở khu vực nông thôn, nên đồng hành với công ty còn là sự ủng hộ của Tỉnh ủy, UBND tỉnh. Tại lễ ký kết, đồng chí Nguyễn Đức Quyền, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, nhấn mạnh: Trong Đề án tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, Thanh Hóa đã xác định các mũi đột phá, trong đó có đột phá về khoa học – công nghệ. Chính vì thế, chiến lược hình thành một “xa lộ NNCNC dọc đường Hồ Chí Minh” sẽ được triển khai thực hiện.              

Công Ty Thành Viên

banner phai